ესეესე

ქალაქი, რომელსაც ვკითხულობთ

თბილისი ქართულ პროზაში — სამი თაობის სამი ქალაქი

თამარ გოგოლაძე

·

·

1 წუთი კითხვა

ტექსტი

ქალაქი ლიტერატურაში იშვიათად არის ფონი. უფრო ხშირად ის დროის საზომია: იმის მიხედვით, როგორ აღწერს ავტორი ქუჩას, ვხვდებით, რომელ ათწლეულში ვართ — უფრო ზუსტად, ვიდრე ნებისმიერი თარიღით.

1960-იანები: ეზო

ამ თაობის პროზაში ქალაქის ერთეული ეზოა, არა ქუჩა. ეზო დახურული, მაგრამ საზოგადოებრივი სივრცეა; მასში ყველა ერთმანეთს იცნობს და პირადი ცხოვრება ნახევრად საჯაროა. მოქმედება ეზოში იწყება და იშვიათად გადის მის საზღვრებს.

1990-იანები: შესასვლელი

შემდეგი თაობის ტექსტებში ეზო ქრება და მის ადგილს სადარბაზო იკავებს — გარდამავალი, ბნელი, არავისი სივრცე. ეს არ არის მხოლოდ არქიტექტურული ცვლილება. ეს სოციალური ნდობის შემცირების ზუსტი ლიტერატურული ჩანაწერია.

ეზო ნიშნავს, რომ ვიცნობ. სადარბაზო ნიშნავს, რომ გავდივარ.

დღეს: ეკრანი

თანამედროვე ქართულ პროზაში პერსონაჟები ქალაქში სულ უფრო ნაკლებად მოძრაობენ ფეხით. მოძრაობა ხდება ტრანსპორტით ან, უფრო ხშირად, ეკრანზე. ეს ქმნის ახალ პრობლემას: ქალაქი, რომელსაც პერსონაჟი არ გადის, აღწერას აღარ ექვემდებარება.

შესაძლოა, სწორედ ეს არის ახალი ქართული ურბანული პროზის მთავარი ტექნიკური ამოცანა — იპოვოს გზა, აღწეროს ქალაქი, რომელშიც აღარ დადიან.

გაზიარებაFacebookXელფოსტა

ავტორი

თამარ გოგოლაძე

დაბ. 1990

პროზაიკოსი და სცენარისტი.

დაკავშირებული მასალები

ესეესე

სიტყვა, რომელიც არ ცვდება

1931 წლის ნოემბერში დაბეჭდილი პირველი ნომრიდან დღემდე გაზეთმა ხუთჯერ იცვალა სახელი, ერთხელ შეწყვიტა გამოსვლა და მაინც არ შეწყვეტილა. სარედაქციო წერილი.

რედაქცია··2 წუთი კითხვა

ესეესე

ვინ კითხულობს ქართულად

ბიბლიოთეკების სტატისტიკა, წიგნის მაღაზიების გაყიდვები და სასკოლო პროგრამა სამ სხვადასხვა ამბავს ჰყვება. სამივე ნაწილობრივ მართალია.

რედაქცია··1 წუთი კითხვა

კრიტიკაკრიტიკა

ილიას პროზა და ის, რაც მან არ დაწერა

ილია ჭავჭავაძის პროზა ჩვეულებრივ სოციალური დიაგნოზის კუთხით იკითხება. მაგრამ მისი მთავარი ტექნიკური სიახლე თხრობის ეკონომიაა.

ნინო აბულაძე··1 წუთი კითხვა